Martin Scorsese

Martin Charlz Skorseze (17-noyabr, 1942-yilda tug'ilgan) amerikalik rejissyor. U Yangi Hollywood davrining asosiy shaxslaridan biri bo'lib, ko'plab mukofotlarga, jumladan, Oskar, to'rt BAFTA mukofoti, uch Emmy mukofoti, Grammy mukofoti va uch Zolotoy Globus mukofotiga sazovor bo'lgan. 1997-yilda AFI Hayotiy Yutuqlar Mukofoti, 1998-yilda Lincolning Markazi Film Jamiyati tomonidan taqdirlangan, 2007-yilda Kenedi Markazi Mukofoti, 2010-yilda Sesil B. DeMille Mukofoti va 2012-yilda BAFTA Fellowship mukofotiga ega bo'lgan. Uning to'rtta filmi Kongress Kutubxonasi tomonidan "madaniy, tarixiy yoki estetik jihatdan ahamiyatli" deb tan olingan. Skorseze 1968-yilda Nyu-York Universitetining Steinhardt Madaniyat, Ta'lim va Inson Taraqqiyoti Maktabidan san'at magistri darajasini oldi. Uning rejissyorlikdagi debyuti, "Kim bu eshikni taqillatmoqda?" (1967), Chikago Film Festivaliga qabul qilingan. 1970-yillar va 1980-yillarda Skorsezening filmlari, uning italiyalik-amerikalik kelib chiqishi va Nyu-York shahridagi tarbiyasi ta'sirida, macho-posturing erkaklarga qaratilgan va jinoyat, machizm, nihilizm va katolik gunoh va qutqarish tushunchalarini o'rgangan. Uning sevimli uslublari, kengaytirilgan sekin harakat va muzlatilgan kadrlar, ovozli hikoya, ekstremal zo'ravonlikning grafik tasvirlari va so'zlarni erkin ishlatish Mean Streets (1973) filmida birinchi marta namoyish etilgan. Skorseze 1976-yilda Taxi Driver filmi bilan Kanna Palme d'Or mukofotini qo'lga kiritdi, unda Robert De Niro Vietnam urushi faxriysi sifatida rol o'ynagan. De Niro Skorseze bilan yana sakkizta filmda, jumladan, New York, New York (1977), Raging Bull (1980), The King of Comedy (1982), Goodfellas (1990), Casino (1995) va The Irishman (2019) filmlarida birga ishlagan. Keyingi o'n yilliklarda, u Leonardo DiCaprio bilan bir qator hamkorliklar orqali kassada muvaffaqiyat qozondi, jumladan, Gangs of New York (2002), The Aviator (2004), The Departed (2006), Shutter Island (2010) va The Wolf of Wall Street (2013). U De Niro va DiCaprio bilan Killers of the Flower Moon (2023) filmida ishlagan. Shuningdek, u After Hours (1985), The Color of Money (1986), The Last Temptation of Christ (1988), The Age of Innocence (1993), Kundun (1997), Hugo (2011) va Silence (2016) filmlarini ham rejissyorlik qilgan. Televiziyada u HBO seriyalari Boardwalk Empire (2010–2014) va Vinyl (2016) uchun epizodlar rejissyorlik qilgan, shuningdek, HBO hujjatli filmi Public Speaking (2010) va Netflix hujjatli seriyasi Pretend It's a City (2021) uchun ham rejissyorlik qilgan. U shuningdek, The Last Waltz (1978), No Direction Home (2005) va Shine a Light (2008) kabi bir nechta rok hujjatli filmlarini ham rejissyorlik qilgan. U A Personal Journey with Martin Scorsese Through American Movies (1995) va My Voyage to Italy (1999) hujjatli filmlarida kino tarixini o'rgangan. Kino saqlash va tiklash tarafdori sifatida, u 1990-yilda The Film Foundation, 2007-yilda World Cinema Foundation va 2017-yilda African Film Heritage Project nomli uchta notijorat tashkilotini tashkil etgan.